Ogranicznik przepięć ochronnik 1P+N 275V T2 Ex9UE NOARK 103349

Dobór

Dwie liczby, którymi dobiera się ogranicznik

275 V AC to górna granica pracy ciągłej. Poniżej tej wartości ogranicznik zachowuje się jak izolator i przepuszcza jedynie prąd upływu; powyżej — zaczyna przewodzić, grzać się i tracić żywotność, mimo że w instalacji nie ma żadnego przepięcia.

1,4 kV to napięcie, które przechodzi dalej przy prądzie wyładowczym 20 kA. Ogranicznik nie sprowadza przepięcia do zera — obcina je do tej wartości, a resztę bierze na siebie izolacja urządzeń za nim. Poziom ochrony zależy przy tym od wielkości udaru: napięciowy poziom ochrony Up przy 5 kA (8/20 µs) wynosi 1 kV, napięciowy poziom ochrony Up przy In — 1,4 kV, a napięciowy poziom ochrony Up przy Imax rośnie do 2 kV przy 40 kA. Częstotliwość pracy to 50/60 Hz.

Trzecia liczba dotyczy przepięcia, które trwa dłużej niż udar: przepięcia dorywcze UT wytrzymywane sięgają 335 V. Napięcie wkładki mierzone prądem 1 mA mieści się w przedziale 387 — 473 V — to zakres, w którym warystor zaczyna przewodzić.

Typ ogranicznika

Gdzie w instalacji stoi ochrona typu 2

Ex9UE2 to ogranicznik przepięć typu 2: pracuje w rozdzielnicy głównej albo w podrozdzielnicy i obcina przepięcia przenoszone instalacją — te od pośrednich wyładowań atmosferycznych i te od szybkich operacji łączeniowych w sieci.

Typ 2 nie przejmuje prądu bezpośredniego wyładowania. Do tego służy ogranicznik typu 1 na wejściu instalacji, a oba współpracują dopiero wtedy, gdy dzieli je odpowiedni odcinek przewodu.

Ograniczniki tej serii powtarza się co 10 — 20 m długości przewodu, typowo w tablicy głównej i w podrozdzielnicy. Koordynacja z ochroną typu 1 działa z Ex9UE1 35 przez odcinek przewodu co najmniej 10 m — bez tego odcinka oba aparaty zadziałałyby jednocześnie i typ 2 przejąłby energię, na którą nie jest badany.

Liczba portów wynosi 1 — ogranicznik pracuje równolegle do obwodu, a nie szeregowo w nim, więc nie ma prądu znamionowego obciążenia i nie ogranicza obciążalności obwodu, w którym stoi.

Układ 1+1

Drugi moduł nie jest warystorem

W tym wariancie pracują dwa różne elementy. Między przewodem fazowym a neutralnym stoi warystor, między neutralnym a ochronnym — GDT (iskiernik). Iskiernik ma wyższe napięcie zapłonu i w normalnej pracy nie przewodzi w ogóle, więc przez ścieżkę N-PE nie płynie prąd upływu. To jest różnica, dla której układ 1+1 nadaje się do sieci TN-S i TT, w których przewód neutralny jest oddzielony od ochronnego.

Ścieżka N-PE przyjmuje więcej energii niż warystorowa. Znamionowy prąd wyładowczy In modułu N-PE (8/20 µs) to 40 kA zamiast 20 kA, maksymalny prąd wyładowczy Imax modułu N-PE (8/20 µs) wynosi 40 kA, a prąd udarowy Iimp modułu N-PE (10/350 µs) — 12 kA, czyli falę odwzorowującą częściowy prąd wyładowania atmosferycznego. Napięciowy poziom ochrony Up modułu N-PE to 1,5 kV przy In i przy Imax, przy napięciu trwałej pracy Uc modułu N-PE 255 V AC.

Po zadziałaniu iskiernik musi zgasić prąd, który popłynie za przepięciem z samej sieci: zdolność gaszenia prądu następczego N-PE Ifi wynosi 100 A. Przepięcia dorywcze UT modułu N-PE ten tor wytrzymuje do 1200 V, a czas odpowiedzi modułu N-PE to ≤ 100 ns wobec ≤ 25 ns dla warystora.

W rodzinie napięcia trwałej pracy to 275, 320, 385 i 440 V AC, sposoby podłączenia — 1+0, 1+1, 2+0, 3+0, 3+1 i 4+0, a układy sieci w rodzinie obejmują TN-C, TN-S, TN-C-S, TT (1+1 i 3+1) oraz IT (1+1 i 3+1).

Eksploatacja

Po czym poznasz, że wkładka jest zużyta

Warystor nie jest częścią wieczną: każde przejęte przepięcie zabiera mu trochę żywotności. Stan wkładki pokazuje wskaźnik optyczny w czole obudowy — zielone pole oznacza wkładkę sprawną, czerwone zużytą. Sprawdzenie polega na spojrzeniu na czoło aparatu, więc mieści się w rutynowym przeglądzie rozdzielnicy.

Zużytą wkładkę wymienia się bez rozłączania i demontażu całego aparatu: wysuwa się ją z korpusu i wstawia nową. Do tego wariantu pasuje Ex9UE2 20 1P 275 M (nr 103344), a do modułu N-PE — Ex9UE2 40 NPE M (nr 103346).

Ten wariant nie ma styku pomocniczego — stan wkładki odczytuje się wyłącznie z okienka. Wersja R tej samej serii ma go wbudowanego: 1 przemienny (CO), 250 V AC / 1 A oraz 30 V DC / 1 A, więc stan wkładki da się wyprowadzić do sterownika albo lampki w drzwiach rozdzielnicy. Pojemność zacisków styku pomocniczego wynosi 0,14 — 1,5 mm².

Ma to skutek handlowy, o którym warto wiedzieć przed zakupem: gwarancja obejmuje 5 lat od dnia dostarczenia towaru, z wyłączeniem zużycia elementów zużywających się w normalnej eksploatacji — warunki wymieniają w tym punkcie ochronniki przepięciowe wprost. Wymiana zużytej wkładki jest więc kosztem eksploatacyjnym, a nie reklamacją — dlatego numer katalogowy wkładki wart jest zapisania razem z numerem samego ogranicznika.

Zwarcie

Co stoi przed ogranicznikiem

Ogranicznik nie ma własnego członu nadprądowego i ma brak wbudowanego dobezpieczenia. Maksymalne dobezpieczenie bezpiecznikiem to 125 A gG: jeżeli zabezpieczenie obwodu, w którym stoi ogranicznik, jest większe, przed ogranicznikiem staje osobna wkładka topikowa o takim najwyżej nominale.

Wytrzymałość zwarciowa ISCCR wynosi 10 kA — tyle może wynosić prąd zwarciowy w miejscu montażu; sama zdolność wytrzymywania na prąd zwarciowy to 50 kA.

W normalnej pracy przez ogranicznik płynie prąd upływu do przewodu ochronnego: prąd upływu IPE przy UREF wynosi ≤ 1 mA przy napięciu testowym referencyjnym UREF 255 V AC. Jeżeli aparat stoi za wyłącznikiem różnicowoprądowym, ta wartość dolicza się do sumy upływów obwodu. Czas odpowiedzi wkładki warystorowej wynosi ≤ 25 ns.

Montaż

Ile miejsca zajmie i czym go podłączyć

Aparat zatrzaskuje się na szynie TH-35 mm (DIN); liczba modułów wynosi 2, czyli 35 mm szerokości przy 17,5 mm na moduł. Wysokość obudowy to 83 mm (89 mm z uchwytem na szynę), czoło wystające przez maskownicę ma 45 mm, a waga na moduł wynosi 0,11 kg. Pozycja montażu jest dowolna.

Zaciski są windowe, śruby M5, a ich pojemność to 2,5 — 35 mm² przy momencie dokręcania zacisków 2 — 3,5 Nm. Przewód ochronny prowadzi się do ogranicznika możliwie krótko: każdy metr dodatkowej długości dokłada do napięcia widzianego przez chronione urządzenie spadek na indukcyjności tego odcinka, którego 1,4 kV już nie obejmuje.

Warunki pracy

Gdzie ten ogranicznik wolno postawić

Stopień szczelności IP40, zaciski IP20, a zastosowanie jest wewnętrzne — aparat jest przewidziany do zamkniętej rozdzielnicy, nie do montażu w miejscu narażonym na zachlapanie. Sposób montażu jest niezależny od pozycji aparatu.

• Temperatura otoczenia -40 — +80 °C, wilgotność względna 30 — 90 %.
• Dopuszczalna wysokość instalacji n.p.m. to ≤ 2000 m.
• Strata mocy aparatu 0,1 W — w bilansie cieplnym rozdzielnicy ogranicznik jest pozycją pomijalną, dopóki wkładka jest sprawna.
• Ogranicznik jest oceniony według normy EN 61643-11, a deklaracja zgodności UE obejmuje dyrektywy 2014/35/UE, 2011/65/UE.